Trudnoća i bebe

Hodanje pomaže pri skidanju kilograma poslije porođaja

Mlade majke koje šetaju umjesto što gledaju televiziju, lakše će izgubiti kilograme od trudnoće, tvrde istraživači.

U studiji sprovedenoj na Medicinskom fakultetu Harvarda u Bostonu, koja je pratila 900 žena godinu nakon poroda, istraživači su otkrili da su žene koje su češće hodale bile na manjem riziku da će zadržati postporođajnu težinu. Isto je bilo tačno i za žene koje su manje gledale televiziju i one koje su smanjile unos zasićenih masti koje možemo naći u grickalicama i komercijalnoj polupripremljenoj hrani.

Osim toga, studija je otkrila da su koristi hodanja, ograničavanja gledanja televizije i smanjenja masnoća u prehrani kumulativne – što sugeriše da će se žene koje praktikuju sve ove stvari lakše vratiti u formu od prije trudnoće.

Studija je uključivala 902 žene koje se izvještavale o svojoj ishrani, vježbanju i navikama gledanja televizije 6 mjeseci nakon porođaja. Općenito, otkriveno je da su žene koje su hodale najmanje 30 minuta dnevno, gledale televiziju manje od 2 sata dnevno i unosile malo zasićenih masti, bile na najmanjem riziku da će godinu nakon porodađaja još uvijek imati kilograme koje su dobile u trudnoći.

Kada se uporede sa ženama koje radije gledaju televiziju nego što šetaju, imale su za 77% manje šanse da će zadržati 6 kilograma i više.

Rezultati predstavljaju dobru vijest, jer sugerišu da zaposlene nove majke ne moraju satima vježbati da bi skinule kilograme. Dnevna šetnja, bilo na traci ili na ulici gurajući dječija kolica, može biti sasvim dovoljna.

Izvor: American Journal of Preventive Medicine, april 2007.

Kako spriječiti postporođajnu depresiju

Depresija kod novih majki česta je u mnogim kulturama i pogađa negdje između 10% do 20% porodilja. U nekim visoko rizičnim populacijama, procenat može biti čak 40 ili 50%. Pošto depresija ima teške posljedice i po majku i po dijete, od ključnog je značaja da bude pravovremeno dijagnosticirana i liječena. Depresivne majke češće odlučuju prestati dojiti što ima negativne posljedice na oboje.

Istraživanja u polju psihoneuroimunologije (PNI) otkrila su da je depresija povezana sa upalama koje se manifestiraju visokim nivoima proinflamatornih citokina.

Stara paradigma depresije opisivala je upalu samo kao jedan od faktora rizika za pojavu depresije. Međutim, nova paradigma zasniva se na najnovijim istraživanjima koja ukazuju na to da fizički i psihološki stresori povećavaju upalu. Ove najnovije studije dovele su do značajnog preokreta u paradigmi depresije: upala nije više samo jedan od faktora rizika, ona je faktor rizika koji predstavlja osnovu svih drugih. Osim toga, upala objašnjava zašto psihosocijalni, psihološki i fizički faktori rizika povećavaju rizik od depresije. To je tačno za depresiju općenito i posebice za postporođajnu depresiju.

Porodilje su posebno ranjive na depresiju jer se njihovi nivoi proinflamatornih citokina značajno povećavaju tokom posljednjeg tromjesečja trudnoće – a to je period kada su također na velikom riziku od depresije. Pored toga, svakodnevna iskustva novih majki, poput poremećaja sna, postporođajne boli, te prošle i aktuelne psihološke traume djeluju kao stresori koji uzrokuju povećanje nivoa proinflamatornih citokina.

Dojenje ima zaštitni uticaj na mentalno zdravlje majke jer smanjuje stres i utiče na protuupalni odgovor tijela. Međutim, poteškoće sa dojenjem, poput bolnih bradavica mogu povećati rizik od depresije te ih je, stoga, potrebno što prije riješiti.

Zaključak

PNI istraživanje predlaže dva cilja za prevenciju i liječenje postporođajne depresije: smanjivanje stresa kod majke i smanjivanje upale. Dojenje i vježbanje umanjuju stres kod novih majki i čuvaju majčinsko raspoloženje. Osim toga, potrebno je primijeniti najsavremenije liječenje depresije koje uključuje protivupalne agense poput: omega-3 masnih kiselina, kognitivne terapije, kantariona (Hypericum perforatum) i konvencionalnih antidepresiva.

Izvor: Međunarodni žurnal dojenja 2007., 2:6 (International Breastfeeding Journal), http://www.internationalbreastfeedingjournal.com

Žvakaća guma ubrzava oporavak poslije carskog reza

Studija naučnika sa medicinskog fakulteta Ain Shams univerziteta u Egiptu pokazala je da žvakanje žvakaće gume može značajno ubrzati pokretanje crijeva kod porodilja nakon carskog reza i tako smanjiti boravak žena u bolnici, a posljedično i same finansijske troškove.

Studija je uključivala ukupno 200 trudnica koje su podvrgnute planiranoj sekciji pod općom anestezijom. Jednoj grupi žena (93) davana je žvakaća guma tokom 15 minuta svaka 2 sata nakon operacije, dok je drugoj grupi (107) pružena standardna terapija – oralni unos tečnosti nakon pojave vjetrova i standardna prehrana nakon pojave stolice.

Vremenski intervali za sve elemente istraživanja (pojava vjetrova, prisutnost stolice i otpuštanje iz bolnice) bili su značajno manji kod grupe porodilja kojima je davana žvakaća guma.

Sve pacijentice u toj grupi dobro su podnijele žvakanje žvakaće gume koje je započeto tokom prvog postoperativnog dana.

U slučaju rutinske primjene ove terapije, moguće je smanjivanje ukupnih zdravstvenih troškova koje sa sobom nosi produženi boravak porodilja u bolnici.

IZVOR: http://www.bjog.org/view/0/currentIssue.html, septembar 2009.

Vaginalni porođaj nakon carskog reza

Da bi procijenili uticaj starosne dobi majke na stope vaginalnog porođaja nakon carskog reza (VBAC), relevantnih komplikacija kod majke i odabir pacijenta za pokušaj VBAC-a, stručnjaci sa University of Pennsylvania Health System, Odjel za akušerstvo i ginekologiju u Filadelfiji izvršili su sekundarnu analizu retrospektivne kohortne studije žena koje su imale mogućnost VBAC-a u periodu između 1996. i 2000. godine u 17 lokalnih i univerzitetskih bolnica.

U studiju je bilo uključeno ukupno 25 005 pacijentica, od kojih je 13 706 (54.81%) odlučilo da pokuša sa vaginalnim porođajem nakon carskog reza.

Koristeći starosnu dob od 21 do 34 godine kao referentnu grupu, rezultati studije pokazuju da su žene stare od 15 do 20 godina imale za 27% veće šanse da će uspjeti sa pokušajem vaginalnog porođaja. Naspram toga, žene starije od 35 godina bile su na višem riziku od neuspješnog toka vaginalnog porođaja. Također, žene starije od 35 godina imale su za 39% veći rizik od komplikacija koje sa sobom nosi VBAC.

Izvor: Žurnal Pedijatrijska i perinatalna epidemiologija (Paediatric and Perinatal Epidemiology)

Tom 21, broj 2, str. 114 – mart 2007., http://www.blackwell-synergy.com/loi/PPE

Test za predviđanje vjerovatnoće carskog reza

Mnoge žene satima trpe bolne kontrakcije u nadi za prirodnim porodom, međutim, težak porod se veoma često mora završiti carskim rezom.

A sada su naučnici u Švedskoj razvili test koji bi mogao ukazivati na vjerovatnoću carskog reza.

Naučnici su utvrdili da su male šanse da će se trudnica poroditi prirodnim putem ako je u plodnoj vodi prisutan visok nivo mliječne kiseline.

Mjerenjem nivoa ove kiseline, ljekari bi mogli ranije donijeti odluku da zaustave teški porod i odluče se za carski rez.

Produženi porod koji se završi carskim rezom mnogi ljekari smatraju najgorom opcijom zbog mogućih komplikacija.
Najnoviji test razvila je švedska kompanija Obstecare na osnovu istraživanja Liverpool univerziteta i bolnice Liverpool Women’s Hospital, te se on sada provjerava u nizu evropskih bolnica.

Studije iz Liverpoola pokazale su da materica proizvodi mliječnu kiselinu kao i drugi mišići prilikom velikog napora, međutim, kada ova kiselina dosegne određen nivo, ona počinje da koči kontrakcije materice. U slučajevima kada porođaj ne napreduje, često se porodiljama administrira oksitocin, ali on ne pomaže svim ženama.

Johan Ubby iz Obstecare rekao je da bi nizak nivo mliječne kiseline u plodnoj vodi ukazivao na to da bi se materica mogla dalje kontrahirati u dovoljnoj mjeri da istisne bebu kroz rodnicu, dok bi visok nivo ove kiseline ukazivao na to da je materica iscrpljena, te da je carski rez indiciran da bi se spriječila daljnja patnja porodilje i moguće komplikacije.

IZVOR: BBC NEWS, avgust 2010., http://www.bbc.co.uk/news/

Novi softver može pomoći da se predvidi težak porođaj

Naučnici su objavili da novi tip kompjuterske simulacije može predvidjeti da li će žena imati težak porođaj.

Porođajni kanal kod žene je zakrivljen i nije puno širi od bebine glave, što znači da beba mora proći kroz kanal uz pomoć specifičnog niza pokreta, pojasnili su francuski naučnici. Pojava problema prilikom ovog kretanja, poput, recimo, pogrešno okrenute bebine glave i to u pogrešnom momentu, može rezultirati teškim porođajem, rekli su oni.
Naučnici su koristili novi softver pod nazivom “Predibirth” da prerade snimke magnetne rezonance 24 trudnice. Na taj način načinjena je 3D rekonstrukcija i karlice i fetusa kod svake žene, zajedno sa 72 moguće putanje bebine glave kroz porođajni kanal.
Softver je, zatim, na osnovu ove simulacije producirao vjerovatnoću kod svake od žena za normalni porođaj.

Za 13 žena koje su imale normalne porođaje softver je prethodno dao visoko pozitivne rezultate, za 3 žene koje su podvrgnute carskom rezu softver je pokazao da su na visokom riziku od teškog poroda, 5 žena koje su porođene hitnim carskim rezom imale su blago povoljne, povoljne ili visoko rizične rezultate, a 3 žene porođene uz pomoć ekstrakcije vakuumom imale su blago povoljne rezultate.

“Ovo ide izvan granica običnog snimanja. Ovaj softver pravi simulaciju karakterstika mogućih porođaja,” rekao je dr. Olivier Ami, ginekolog na Odjeljenju za radiologiju u bolnici Antoine Becleres Hospital, University of Paris-Sud.

Ami je rekao da su rezultati simulatora bili “veoma tačni” i čini se da predstavljaju veliko poboljšanje u odnosu na često korištenu metodu pelvimetrije, tokom koje se mjeri karlica da bi se utvrdilo da li je adekvatna za porod prirodnim putem.

“Može se desiti da se žene sa malom karlicom porode bez problema, dok se može desiti da ženama sa velikom karlicom prilikom poroda bude neophodna mehanička pomoć,” rekao je Ami. “Ova nepouzdanost povećava stope carskih rezova.”

On je pritom istakao da je rizik od komplikacija i smrti šest do sedam puta veći kod hitnih carskih rezova u odnosu na planirane.

“Sa ovim virtualnim softverom za porođaj, većina poroda carskim rezom mogla bi se planirati, radije nego da se vrši hitno, a teški porođaji uz pomoć instrumenata mogli bi u bližoj budućnosti nestati ,” istakao je Ami.

S obzirom da je ova studija predstavljena na medicinskom sastanku Radiološkog društva Sjeverne Amerike u Čikagu, podaci i zaključci trebaju se smatrati preliminarnim sve do objave istih u medicinskom časopisu.

IZVOR: HealthDay, decembar 2011., www.healthday.com

 

Trudnoća i problemi sa vidom

Stručnjaci iz američke organizacije za prevenciju sljepila (Prevent Blindness America) napominju da su tokom trudnoće mogući problemi sa vidom, te da se trudnice trebaju odmah obratiti ljekaru ako primjete bilo kakve promjene u vidu.

Mogući problemi kod trudnica:

  • Tokom trudnoće, promjene u nivoima hormona mogu uzrokovati mali promjene u dioptriji. Ovakve manje promjene obično nisu razlog za zabrinutost. Trudnice se mogu posavjetovati sa svojim ljekarom.
  • Problem suhih očiju je obično privremen i prestaje nakon porođaja. Kapi za oči koje poboljšavaju vlažnost sigurne su za korištenje tokom trudnoće i dojenja.
  • Migrene uzrokovane hormonalnim promjenama česte su u trudnoći. Nekada su tokom ovakvih glavobolja oči izrazito osjetljive na svjetlost. U slučaju migrene, trudnica se treba posavjetovati sa svojim ljekarom prije nego što uzme bilo koji lijek protiv bolova.
  • Postoji veći rizik od oboljevanja od dijabetesa tokom trudnoće. Zamagljen vid može biti znak povećanog nivoa šećera u krvi. Sve žene koje su trudne ili koje planiraju trudnoću, a dijagnosticiran im je dijabetes, trebaju otići kod oftalmologa radi potpunog pregleda sa proširivanjem zjenica.
  • Ponekad, trudnica može imati zamagljen vid ili primjetiti tačke u vidnom polju, što može biti znak visokog krvnog pritiska. Izrazito visok pritisak, između ostalog, može uzrokovati odvajanje mrežnice oka.

“Žene koje imaju određena oboljenja, poput glaukoma, visokog krvnog pritiska ili dijabetesa, moraju obavijestiti svoga oftalmologa da su trudne ili planiraju trudnoću, da bi ljekar pažljivo pratio bilo kakve moguće promjene u vidu,” rekao je Daniel D. Garrett, viši potpredsjednik organizacije Prevent Blindness America.

Mjere predostrožnosti kada je u pitanju nerođeno djete

Cigarete, alkohol i droge predstavljaju ogroman rizik po zdravlje još nerođenog djeteta, ali malo je poznato o poremećajima vida koje te supstance mogu uzrokovati. Izloženost ovim supstancama, kao i drugi problemi koji mogu dovesti do preranog poroda ili niske porođajne težine kod beba, povećavaju rizik od ambliopije (lijenog oka), strabizma i značajnih poremećaja u dioptriji.

http://www.preventblindness.org/

Pušenje u trudnoći umanjuje rast fetusa

Autori studije, Vincent Jaddoe, Bero Verburg, Albert Hofman i drugi, istraživali su veze između pušenja tokom trudnoće i različitih karakteristika rasta fetusa kod 7098 trudnica koje su učestvovale u studiji Generation R (u periodu 2002-2006.) u Rotterdamu, Holandija.

Pušenje trudnica procijenjeno je putem anketa koje su provedene na početku, sredini i kraju trudnoće. Karakteristike rasta fetusa koje su procjenjivane uključivale su obim glave, obim stomaka i dužinu butne kosti koji su mjereni kontinuirano od sredine do kraja trudnoće.

Pušenje tokom trudnoće dovedeno je u vezu sa smanjenim rastom obima glave (−0.56 mm/sedmica), obima stomaka (−0.58 mm/sedmica), i dužinu butne kosti (−0.19 mm/sedmica). Ovaj manji rast rezultirao je manjom dužinom butne kosti od sredine trudnoće (gestacijske dobi 18-24 sedmice) pa nadalje i manjim obimom glave i stomaka od visoke trudnoće (gestacijska dob ≥25 sedmica) pa nadalje.

Autori studije zaključili su da pušenje tokom trudnoće utiče na smanjenje rasta obima glave, obima stomaka i dužinu butne kosti. Veći uticaj na dužinu butne kosti najvjerovatnije pokazuje da pušenje tokom trudnoće prvenstveno negativno utiče na periferna tkiva.

Izvor: American Journal of Epidemiology, 15. maj 2007. http://www.ingentaconnect.com/content/oup/aje

Pušenje u trudnoći mijenja DNK djeteta

Pušenje u trudnoći mijenja DNK djeteta
Žene koje puše duhan tokom trudnoće povećavaju rizik od zdravstvenih problema kod svog nerođenog dijeteta, uključujući dječju astmu, kardiovaskularna oboljenja i slabiju plućnu funkciju, a nova studija može pomoći stručnjacima da razumiju razloge za to.

Naučnici na medicinskom fakultetu Keck School of Medicine univerziteta University of Southern California (USC) otkrili su da majčino pušenje mijenja strukturu DNK kod djeteta u majčinoj utrobi. Nova studija pokazala je da je fetalna izloženost majčinom pušenju povezana sa promjenama u DNK metilaciji, epigenetičkom mehanizmu.

Epigenetika istražuje načine na koje hemijske supstance koje se pripajaju DNK mogu aktivirati ili deaktivirati ekspresiju gena bez mijenjanja osnovnih genetskih informacija.

Dok epigenetika igra ulogu u istraživanju raka, malo je poznato o tome kako epigenetičke promjene mogu biti uzrokovane izlaganjem određenim materijama iz životne sredine.

Rezultati nove studije objavljeni su u septembarskom izdanju medicinskog žurnala American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

“Majke ne bi trebale pušiti tokom trudnoće,” izjavila je Linda Birnbaum, direktorica Američkog državnog instituta za nauke o uticaju okoliša na zdravlje U.S. National Institute of Environmental Health Sciences. “Majčino pušenje tokom trudnoće nije škodno samo za njeno zdravlje i zdravlje djeteta u njenoj utrobi, već su istraživanja pokazala da posljedice tog pušenja mogu pratiti dijete i do njegove zrele dobi, pa čak i uticati na buduće generacije,” rekla je Birnbaum.

IZVOR: American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, septembar 2009., http://ajrccm.atsjournals.org/cgi/content/abstract/180/5/462

Pesticid povezan sa otežanim razvojem djece

Nova studija pokazala je da je pesticid hlorpirifos (klorpirifos) povezan sa poteškoćama u fizičkom i mentalnom razvoju kod male djece.

Ovaj proizvod zabranjen je za korištenje u američkim domovima, ali se naširoko koristi kao poljoprivredni pesticid za primjenu na voću i povrću. Opravdanost njegovog poljoprivrednog korištenja trenutno analizira američka Agencija za zaštitu okoliša (Environmental Protection Agency).

Studija je uključivala 266 djece iz siromašnih područja južnog Bronx-a i sjevernog Manhattan-a u New York-u. Hlorpirifos je često korišten u ovim područjima sve dok nije zabranjen za kućnu upotrebu 2001. godine.

Naučnici su otkrili da je visok nivo izloženosti ovom pesticidu (veći od 6,17 pg/g u pupčanoj vrpci u vrijeme rođenja) povezan sa padom od 6,5 poena u indeksu psihomotornog razvoja i padom od 3,3 poena u indeksu mentalnog razvoja kod trogodišnje djece.
Studija je objavljena na internetu 18. marta prije štampanog majskog izdanja žurnala American Journal of Public Health.

“Ova studija pomaže da se popune praznine po pitanju onoga što je poznato o efektima hlorpirifosa na razvoj male djece, pokazujući jasnu vezu između ove hemikalije i otežanog mentalnog razvoja i razvoja motorike kod djece čak i kada su u sredini prisutni i drugi potencijalno štetni faktori,” navela je u izjavi za štampu vođa studije, Gina Lovasi, sa Fakulteta za javno zdravstvo pri univerzitetu Columbia University.

IZVOR: Robert Wood Johnson Foundation, 18. mart 2010., www.rwjf.org/

Omega-3 u trudnoći za pametnije dijete

Poznato je nekoliko ranijih studija koje su istraživale vezu između konzumiranja DHA (omega-3 esencijalne masne kiseline) tokom trudnoće i kognitivne funkcije kod djeteta, međutim, dosad nije analizirano konzumiranje DHA tokom trudnoće i sposobnost rješavanja problema kod djeteta u prvoj godini života.

Cilj ove studije stručnjaka sa Univerziteta u Connecticutu i Državnog univerziteta u Louisiani, SAD, bio je da testira hipotezu da bebe čije su majke tokom trudnoće konzumirale funkcionalnu hranu koja sadrži DHA pokazuju bolje sposobnosti rješavanja problema i memoriju prepoznavanja nego bebe čije su majke tokom trudnoće konzumirale placebo.

Studija je uključivala 29 trudnica koje su podijeljene u dvije grupe, od kojih je jedna grupa uzimala hranu pojačanu sa DHA od 24 sedmice trudnoće do poroda. U devetom mjesecu života, djeca su prošla pet testova koji su provjeravali sposobnost pronalaska skrivene igračke i memoriju.

Rezultati studije ukazali su na to da je konzumiranje DHA (omega-3 masnih kiselinama) imalo značajan uticaj na sposobnost rješavanja problemskih zadataka kod djece u 9 mjesecu života, ali nije bilo razlika između grupa kada je u pitanju memorija.

S obzirom na koristi koje omega-3 kiseline imaju na neurološki razvoj djeteta, trudnicama se savjetuje da u trudnoći i tokom dojenja konzumiraju 300mg DHA dnevno, međutim, neophodno je pažljivo odabrati izvore ili proizvode koji sadrže DHA. Najbolji prirodni izvori omega-3 masnih kiselina su masne ribe poput lososa, sardina i tunjevine. Zbog opasnosti od zagađenosti određenih riba živom, trudnicama se savjetuje da izbjegavaju ribe poput morskog psa, sabljarke ili kraljevske skuše.

Izvor: American Journal of Clinical Nutrition, juni 2007., http://www.ajcn.org/cgi/content/abstract/85/6/1572

Posteljica “vara” imuni sistem majke

Tim sa univerziteta University of Reading otkrio je da tokom trudnoće posteljica (placenta) izbjegava napad imunog sistema majke tako što se ponaša kao parazit, naime, ona se koristi mehanizmom skrivanja veoma sličnim onom koji koriste parazitske gliste.

Stručnjaci se nadaju da će bolje razumijevanje funkcionisanja placente pomoći u tretiranju ponavljajućih pobačaja i potencijalno opasnog stanja poput preeklampsije.

Posteljica ima ključnu ulogu u trudnoći, djelujući kao veza između majke i fetusa, osiguravajući mu neophodne hranljive materije.

Međutim, pošto i posteljica i fetus imaju različitu genetsku građu u odnosu na majku, teoretski, postoji opasnost da budu napadnuti od strane njenog imunog sistema.

Stručnjaci već znaju da posteljica luči protein neurokinin B koji se može naći u znatno višim nivoima kod majki kod kojih se razvila preeklampsija.

Tim sa Reading-a, koji je finansiralo Vijeće za medicinska istraživanja (Medical Research Council) težio je da ovo otkriće preobrazi u dijagnostičko sredstvo.

Međutim, oni su otkrili da placentalni oblik proteina nije reagirao na isti način kao oblik koji su koristili u laboratoriji. Dodatnim istraživanjem otkrili su da placentalni oblik neurokinina B sadrži molekuku fosfokolina (phosphocholine), koji parazitske gliste koriste da izbjegnu napad imunog sistema domaćina u kojem žive.

Vođa studije, profesor Phil Lowry je rakao: “Kada smo ovo otkrili, odmah smo počeli analizirati druge proteine u posteljici. I koliko smo do sada vidjeli, čini se da veliki broj proteina posjeduje ovu molekulu koja ih sakriva od imunog sistema majke.”

Profesor Lowry je zaključio da bi dizajniranje mehanizma koji bi učinio da ćelije postanu nevidljive za imuni sistem moglo dovesti do kreiranja lijekova za mnoge bolesti i stanja, pogotovo autoimuna oboljenja.

Izvor: BBC NEWS, novembar 2007., http://news.bbc.co.uk/go/pr/fr/-/2/hi/health/7081298.stm