Djeca – Alergije i astma

Cjelovite žitarice i riba mogu zaštititi od astme

Djeca koje jedu veće količine proizvoda od cjelovitih žitarica i ribe imaju manji rizik od dobijanja astme, objavljeno je u medicinskom žurnalu Thorax.

“Moguće je da je sve veći broj slučajeva astme u zapadnim društvima u vezi sa promjenama u prehrambenim navikama,” napisao je dr. H. A. Smit sa kolegama, sa holanskog Državnog instituta za javno zdravstvo i okoliš.

Oni napominju da su studije o djeci pokazale da je astma rjeđa u slučajevima većeg unosa “voća, povrća, mliječnih proizvoda, cjelovitih žitarica i ribe”.

Istraživači su analizirali odnos između unosa ovih vrsta hrane i astme kod 598 holandske djece, starosne dobi od 8 do 13 godina, koja su se prijavila za Međunarodnu studiju o alergiji i astmi u djetinjstvu 2 (ISAAC-2).

Roditelji su popunili ankete o prehrani, koje su se, zatim, koristile za procjenjivanje unosa hranljivih materija kod djece. Pištanje prilikom disanja i astma su, također, utvrđeni putem anketa, kao i medicinskih testiranja.

Nisu primjećene jasne veze između astme i pištanja i unosa citrusnog voća, povrća i mliječnih proizvoda, ali je primjećena veza sa unosom ribe i proizvoda od cjelovitih žitarica.

“Pištanje prilikom disanja primjećeno je kod 19.4% djece koja su unosila male količine ove dvije vrste hrane, u poređenju sa 4.2% djece koja su unosila veće količine,” izvjestio je Smitov tim. “Kada je u pitanju astma odnos je bio 16.7% kod djece sa malim unosom i 2.8% kod djece sa većim unosom ove dvije vrste hrane.”

Nakon prilagođavanja, unos cjelovitih žitarica i ribe povezan je sa smanjenjem rizika od dobijanja astme za 54 procenta (žitarice) i 66 procenata (riba), te sličnim smanjenjem za 45 procenata i 56 procenata kada je u pitanju pištanje prilikom disanja.

Istraživači preporučuju dodatne studije koje bi pojasnile vezu između prehrane i astme, kao i mogući uticaj promjena u prehrambenim navikama.

Izvor: Thorax, decembar 2006. Reuters Health

Zagađeni zrak i disajni problemi kod djece

Nova studija pokazala je da sitne ćestice iz izduvnih gasova automobila i izgaranja ložnog ulja mogu uzrokovati disajne probleme, poput kašlja i pištanja, kod djece mlađe od dvije godine.

Ranije su visoki nivoi zagađenosti zraka povezani sa simptomima astme kod djece koja su živjela u urbanim područjima sa gustim saobraćajem, međutim, ova studija je prva koja analizira koji tipovi ćestica su najškodniji po zdravlje, istakli su naučnici.

Dr. Rachel L. Miller, zamjenik direktora centra za okolišno zdravlje djece pri univerzitetu Columbia University sa svojim timom pratila je više od 700 djece od rođenja do dvije godine života. Sva djeca živjela su u sjevernom dijelu Manhattana ili južnom Bronxu.

Studija je uzela u obzir i druge faktore poput sezonskih alergijskih trendova, pripadnosti etničkoj grupi i izloženosti duhanskom dimu.

Nakon poređenja rezultata anketa sa sedmičnim podacima o zagađenosti zraka iz različitih područja zajednice, naučnici su otkrili da visoki nivoi metala nikla i vanadija predstavljaju rizične faktore za pojavu pištanja prilikom disanja kod djece, dok je izloženost ćesticama karbona, nus proizvoda dizel automobila, povezana sa kašljem tokom sezone prehlada i gripe.

Ukupna količina ćestica u zraku nije povezana sa pištanjem ili kašljem, što ukazuje na to da su pojedinačni sastojci zagađenog zraka odgovorni za astmatične simptome kod male djece. Rezultati studije trebali bi potaknuti i promjene u samom sistemu evaluiranja zagađenosti zraka jer američka Agencija za zaštitu okoliša (EPA) trenutno postavlja standarde zagađenosti zraka na osnovu ukupne količine sitnih ćestica u zraku.

IZVOR: American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 1. decembar, 2009.

Proizvodi za čišćenje dovedeni u vezu sa problemima disajnih puteva kod djece

Rezultati studije objavljeni u Evropskom žurnalu za respiraciju (European Respiratory Journal) pokazali su da su djeca izložena sredstvima za čišćenje i drugim hemikalijama u kući prije i nakon rođenja na većem riziku od disajnih problema.

Što majke češće koriste proizvode poput sredstava za izbjeljivanje, dezinfekciju, čišćenje stakla i uništavanje insekata, to je veći rizik kod djece za razvijanje disajnih problema do 7 godine života.

Naučnici su pokušali istražiti različite varijable koje utiču na rizik od disajnih problema kod djece – poput majčinog pušenja ili posjedovanja kućnih ljubimaca. Zasad je moguće samo potvrditi da postoji veza između česte upotrebe ovih proizvoda, te se savjetuje njihovo razumno korištenje.

Rezultati se zasnivaju na posmatranju 7162 britanske djece koja su praćena od rođenja. Nije jasno, međutim, koji proizvodi u domaćinstvu su krivci. Dok se bolje ne razumije uticaj ovih proizvoda, nije moguće ni preporučiti “prirodna” sredstva za čišćenje poput soka limuna ili sirćeta, jer ne postoje dodatna istraživanja o tome šta je bolje ili gore za dječije respiratorno zdravlje.

IZVOR: European Respiratory Journal, mart 2008.

Kontakt sa seoskim životinjama u ranom djetinjstvu i dječja upalna bolest crijeva (IBD)

Cilj ove studije stručnjaka sa Univerzitetske dječje bolnice u Minhenu, Njemačka, bio je da istraži vezu između kontakta sa seoskim domaćim životinjama u djetinjstvu i razvoja juvenilne Kronove bolesti i ulceroznog kolitisa (dvije autoimune bolesti).

Njemački stručnjaci su putem anketa ispitali više od 2200 djece od 6 do 18 godina starosti. Više od 300 njih imalo je ulcerozni kolitis, 444 Kronovu bolest, a gotovo 1500 nije bolovalo ni od jedne od ove dvije bolesti, te su služili kao kontrolna grupa.

Redovni kontakti sa seoskim domaćim životinjama tokom prve godine života dovedeni su u vezu sa manjim rizikom od oboljevanja od Kronove bolesti i ulceroznog kolitisa. Osim toga, primjećena je značajna veza između alergijskog rinitisa i Kronove bolesti, ali ista veza nije primjećena kada je u pitanju ulcerozni kolitis.

Rani kontakt posebice sa stokom smanjivao je rizik od Kronove bolesti za 60% i kolitisa za 70%. Pokazalo se da kontakt sa stokom pruža jaču zaštitu od kontakta sa kućnim ljubimcima.

Rezultati ove studije doprinose već postojećim dokazima koji služe kao potpora “hipotezi higijene”, a koja tvrdi da djeca koja žive u čistom okruženju u kojem su manje izložena mikrobima imaju veći rizik da će oboljeti od alergija. Međutim, stručnjaci napominju da su potrebne dodatne detaljnije studije koje će utvrditi koji to elementi u seoskom okruženju sa domaćim životinjama imaju ovaj zaštitni efekat na organizam djeteta.

Izvor: Pediatrics, avgust 2007., http://pediatrics.aappublications.org

Pripremite se za ambroziju: preventivne mjere

Ambrozija, uzrok tegoba kod mnogih osoba sa alergijama, uskoro će početi cvjetati. A to znači nekoliko mjeseci svrbljivih i suznih očiju, curenja iz nosa, bolnog grla, otežanog disanja i problema sa spavanjem.

Iako svaka biljka ambrozije živi samo jednu sezonu, ona proizvodi jednu milijardu polenskih ćestica koje mogu putovati i do 640 km putem vjetra.

Osobe koje pate od alergija na ambroziju olakšanje tipično osjete tek sa prvim mrazom.

Tipična alergijska reakcija na ambroziju je slična polenskoj groznici, iako neke osobe sa ovom alergijom reaguju i na unos određenog svježeg voća i povrća, poput banana, krastavaca, tikvica i dinja. Kod tih osoba javlja se svrbež i blago oticanje oko usta, što je poznato kao sindrom oralne alergije.

Da biste smanjili izloženost ambroziji i simptome alergije na polen ove biljke, Američka fondacija za astmu i alergije savjetuje da poduzmete sljedeće korake:

  • Držite prozore zatvorenim. Koristite unutrašnje klima-uređaje koji čiste, hlade i isušuju zrak, po mogućnosti sa ugrađenim HEPA filterom. Na taj način se uklanjaju polenske ćestice iz zraka u kući.
  • Kada su u zraku prisutne velike količine polena ili plijesni, izlazite van samo kada je to neophodno. Stope polena u zraku najviše su obično između 10 i 15 sati. Kiše i niže jutarnje temperature (ispod 10 oC) smanjuju otpuštanje polena.
  • Poslove oko košenja trave i skupljanja lišća trebate prepustiti drugoj osobi. Također, posteljinu sušite u kući da bi se spriječilo nakupljanje ćestica polena iz vanjskog zraka.
  • Ako morate boraviti van kuće na dane kada su prisutne velike količine polena u zraku, nosite zaštitnu masku za polen.
  • Prije odlaska na spavanje operite kosu i tijelo da biste saprali polen i spriječili njegovo nakupljanje na jastuku.
  • Nekim osobama koje pate od alergija na ambroziju koriste imunoterapijske injekcije, a koje prema Američkoj fondaciji za astmu i alergije mogu umanjiti simptome kod čak 90% pacijenata.

IZVOR: National Allergy Bureau, http://www.aaaai.org/nab/index.cfm, avgust 2009.

Rizik od astme veći je kod djece koja plivaju u zatvorenim bazenima

Nova evropska studija koja je objavljena u junskom izdanju žurnala Pedijatrija (Pediatrics) pokazala je da su djeca koja redovno plivaju ili borave u zatvorenim bazenima na većem riziku od oboljevanja od astme.

Belgijski naučnici rekli su da vjeruju da hlorisani zrak u zatvorenim bazenima dovodi do promjena u respiratornim putevima i stvara predispoziciju kod djece za razvoj astme i hroničnog bronhitisa.

Oni su također otkrili da je rizik veći za djecu koja su redovno izložena hlorisanom zraku kao i duhanskom dimu.

Međutim, hlorisanje vode u bazenima je nephodno radi spriječavanja širenja zaraznih bolesti.

Zbog toga je autor studije Alfred Bernard, direktor Državnog fonda za naučno istraživanje u Belgiji, rekao da roditelji i upravitelji bazena trebaju biti svjesni da se dezinfekcija hlorom može sigurno vršiti samo ako je nivo hlora u optimalnom rasponu koji omogućava minimiziranje infekcija ali ne povećava rizik od toksičnosti hlora. Hlor, također, ne može zamijeniti filtriranje vode i čišćenje bazena.

Stoga, Bernard savjetuje roditeljima koji vode djecu u zatvorene bazene da biraju bazene oko kojih se vodi velika briga. Bazene koji se loše vode karakterišu previsoki nivoi hlora koji se itekako osjeti u zraku i koji iritira kožu, oči ili gornji respiratorni trakt.

“Važno je uvidjeti da su se studije o uticajima hemijskih supstanci na malu djecu počele provoditi tek nedavno. Osim toga, druga mjera predostrožnosti bila bi da se ne dopušta predug boravak djece u vodi,” rekao je Bernard, te savjetuje da djeca u vodi u bazenima ne trebaju boraviti duže od 20 minuta i da ih roditelji trebaju podsjećati da ne piju vodu iz bazena.

Izvor: Pediatrics, http://pediatrics.aappublications.org

Da li je u pitanju sezonska alergija ili prehlada?

Tokom proljetnih mjeseci roditeljima može biti teško razlučiti da li njihovo dijete ima prehladu ili sezonsku alergiju, stoga stručnjaci nude sljedeće savjete kako ih razlikovati.

“Nos koji curi ili je začepljen ili svrbi; kihanje; kašljanje; umor; glavobolje – sve to mogu biti podjednako simptomi i alergija i prehlade, ali kada roditelji obrate veću pažnju na detalje, moći će utvrditi razliku,” savjetuje dr. Michelle Lierl, pedijatrijski alergolog pri bolnici Cincinnati Children’s Hospital Medical Center.

“Djeca koja imaju proljetne ili jesenje alergije imaju puno izraženije simptome svrbeža u nosu; često imaju napade kihanja i obično taru nos rukom prema gore,” pojasnila je ona. “Takva djeca se, također, češće žale da ih svrbi grlo ili oči, dok se u slučaju prehlade na to ne žale.”

Kod osoba sa alergijama, iscjedak iz nosa je obično bistar i vodeno-sluzave je konzistencije, dok osobe sa prehladom tipično imaju žućkast i sluzav iscjedak iz nosa, istakla je Lierl.

Dr. Lierl posavjetovala je roditelje da djecu odvedu na testiranje za okolišne alergene – poput polena – koji su prisutni tokom sezone kada djeca imaju navedene simptome, ali ih ne treba testirati na alergene u hrani ili okolišne alergene koji su prisutni tokom sezone kada djeca nemaju simptome.

Ako vaše dijete pati od sezonskih alergija, Lierl savjetuje sljedeće radnje u cilju kontroliranja njihovih simptoma:

  • U periodima kada su procenti alergena u zraku visoki, držite prozore zatvorenim i svaki mjesec promijenite filtere u klima uređajima.
  • Nakon što djeca uđu u kuću izvana, presvucite im odjeću, a već korištenu operite da bi se saprali svi tragovi alergena.
  • Nakon boravka vani, djeca trebaju oprati lice, ruke i kosu, i uz pomoć roditelja koristiti blago slanu vodu radi ispiranja očiju i nosa.
  • Ograničite vanjske aktivnosti u jutarnjim satima kada su količine polena u zraku veće.
  • Tokom putovanja zatvorite prozore da biste zadržali polen i druge alergene izvan vozila.
  • Osigurajte da tokom sezone polena djeca svakodnevno uzimaju svoj lijek protiv alergije.

IZVOR: HealthDay, maj 2012., www.healthday.com

Stres u trudnoći i rizik od astme kod djeteta

Nova studija pokazala je da stres tokom trudnoće može povećati rizik da beba oboli od astme.

Uloga stresa u razvoju astme nije u potpunosti jasna, međutim, studije na životinjama ukazuju na to da prenatalni stres može utjecati na imuni sistem djeteta u materici. Također je poznato da je astma najčešća u centrima velikih gradova, gdje obično živi manjinsko i siromašno stanovništvo, i to u sve stresnijim uslovima, rekli su naučnici.

“Studija ukazuje na potrebu da se osmisle intervencije i strategije u cilju smanjivanja stresa kod trudnica radi poboljšanja zdravlja majke i smanjivanja rizika od hroničnih oboljenja kod njihove djece, kao što je astma,” istakla je vođa studije dr. Rosalind Wright, profesor medicine na Harvardskom medicinskom fakultetu u Bostonu.

Izvještaj je objavljen 18. marta u internetskom izdanju časopisa American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

Tim naučnika analizirao je 557 porodica u nekoliko gradova SAD-a, u kojima su otac ili majka imali historiju astme ili alergije.

Žene su većinom pripadale manjinskim grupacijama, a 20% ih je živjelo ispod granice siromaštva.
Sve porodice popunile su upitnik navodeći količinu stresa sa kojim se suočavaju, uključujući nasilje u porodici, finansijske brige i nasilje u zajednici.

Nakon što su bebe rođene, naučnici su uzeli uzorke njihove krvi iz pupčanih vrpci radi testiranja reakcije na različite alergene, poput prašine i žohara, kao i virusne i bakterijske stimulanse.

Djeca majki koje su bile pod većim stresom pokazala su različit odgovor imunih ćelija prilikom stimulacije različitim okolišnim okidačima u odnosu na djecu čije su majke bile pod manjim stresom, rekla je Wright.

Naučnici su bili posebno zainteresirani za proizvodnju citokina, proteina koje proizvode ćelije imunog sistema, a koji regulišu upravljanje imunim odgovorom organizma.

Wrightin tim planira pratiti djecu tokom rasta da bi utvrdio da li postoji veći rizik za razvoj astme ili alergija.

Drugi stručnjak, dr. Andrew R. Colin, pri fakultetu za medicinu univerziteta University of Miami, rekao je da je stres poznat faktor rizika za razvoj astme.

“Međutim, ovo je potpuno drugačije razumijevanje etiologije [astme], to da se prenosi sa generacije na generacije – zaista je interesantno,” rekao je on.

“Teza da se imunitet majke može istinski modificirati stresnim faktorima iz okoline, te da se kao takav prenosi na sljedeću generaciju, nije nova. Postoje podaci da se te [promjene] prenose čak do treće generacije. Ali činjenica da je stres glavni igrač u modifikaciji imunog sistema za mene je veoma uzbudljiva,” rekao je dr. Colin.

IZVOR: HealthDay, mart 2010., www.healthday.com

Vlažni domovi mogu uzrokovati astmu

Loši uslovi stanovanja već su dovedeni u vezu sa astmom, ali još uvijek nije razjašnjeno da li oni uzrokuju astmu ili samo potiču napade.

Finski naučnici su u Evropskom pneumološkom žurnalu (European Respiratory Journal) istakli da su dokazali da vlažni domovi i plijesan mogu uzrokovati astmu, nakon što su pregledali domove više od 300 djece. Međutim, britanski stručnjaci za astmu izrazili su skepticizam kada su u pitanju zaključci ove studije.

Astma je danas najčešće hronično oboljenje školske djece, a tokom posljednjih nekoliko godina u industrijaliziranim zemljama stope oboljevanja kontinuirano su u porastu.

Dr Juha Pekkanen, iz Državnog instituta za javno zdravstvo u Finskoj, tvrdi da je jedan od pet slučajeva dječije astme uzrokovan vlagom i plijesni u kući.

Sve u svemu, naučnici su poredili domove 121 astmatičnog djeteta sa domovima 241 neastmatičnog djeteta. Tim naučnika je bilježio sve, od puknutih cijevi, do kondenzacije, mrlja na zidovima i guljenja površinskog sloja zida.

Dr Pekkanen je rekao: “Vlaga u kući čini više od pogoršavanja postojeće astme – ona može doprinijeti pojavi perzistentnog oblika astme.”

Izvor: BBC, www.bbc.co.uk

Za prevenciju alergija odvedite dijete na selo

Mikroorganizmi u štalama snažno djeluju na prevenciju alergija

Djeca koja odrastaju na selu pokazuju manje nivoe atopičke osjetljivosti, alergije na polen i astme u poređenju na djecu istih godina koja ne žive na selu među domaćim životinjama. Niz studija pružio je dobre dokaze da razlog toga leži u kontaktu sa štalama, domaćim životinjama i/ili konzumaciji proizvoda poput svježeg mlijeka u ranim godinama djetetovog života. Osim toga, pokazalo se da mikroorganizmi imaju značajan uticaj na (ne)razvoj alergija, pa se stoga postavlja pitanje koji mikroorganizmi prisutni u seoskim domaćinstvima, ili njihovi proizvodi, ili oboje mogu pokrenuti ili uticati na mehanizme koji štite od alergija.

Cilj studije stručnjaka iz Borstela, Marburga, Minhena i Bohtuma u Njemačkoj bio je da steknu dodatan uvid u potencijalna anti-alergena svojstva mikroba koji su izolirani sa seoskih gazdinstava.

Od niza bakterijskih vrsta koje su pronađene u štalama na gazdinstvima, dvije su odabrane, izolovane i okarakterizovane kao Acinetobacter lwoffii F78 i Lactococcus lactis G121. Izolirane vrste analizirane su po pitanju njihove aktivacije receptora za prepoznavanje uzoraka, sazrijevanja humanih dendritičkih ćelija izvedenih iz monocita, regulisanja upalnih citokina, ekspresije TH1-polarizirajućeg Notch ligand i njihovog uticaja na alergijski fenotip.

Studija je pokazala da su obje izolirane bakterije imale sposobnost da smanje alergijske reakcije kod miševa, da aktiviraju ćelije sisara in vitro i da pokrenu program TH1 polarizacije u dendritičkim ćelijama.

Rezultati ove studije snažno podržavaju hipotezu da sredina bogata mikrobiološkim strukturama, poput seoskih gazdinstava, može pružiti zaštitu protiv razvoja alergija. Klinički značaj studije leži u mogućnosti da se bakterije izolovane iz seoskih štala koriste za prevenciju alergija.

Izvor: The Journal of Allergy and Clinical Immunology, juni 2007., http://www.jacionline.org

Kako prepoznati alergično dijete?

Kako prepoznati alergično dijete?Dobar ljekar za alergije obično može prepoznati alergično ili potencijalno alergično dijete ili mladu osobu prije nego što obavi bilo kakve pretrage. Dr Adrian Morris objašnjava kako.

Izgled
Djeca sa alergijama često imaju nezdravo blijed ten koji se naziva “bijeli dermatografizam” i često su mala za svoj uzrast.

Određene karakteristike lica, navedene ispod, mogu ukazivati na to koliko je vaše dijete sklono alegijama.

Alergijski kolutovi oko očiju
Alergična djeca i odrasle osobe imaju tipično zatamnjenje oko očiju. Ova plavičasta obojenost kože uzrokovana je začepljenim venama i dojima se poput razmazane maskare.

Dennie-Morgan linije
Mala djeca sa nazalnim i plućnim alergijama imaju karakteristične Dennie-Morgan linije koje izgledaju poput nabora, a nastaju ispod donjih očnih kapaka.

Sindrom dugog lica
Djeca sa astmom i nazalnim alergijama imaju tzv. sindrom dugog lica: visoko izdignuto nepce i gornji zubi koji su iskošeni prema naprijed, a koji se formiraju nakon godina konstantno začepljenog nazalnog puta (nosa).

Nazalna sluzokoža otiče od iritacije do te mjere da nazalni put postaje u potpunosti začepljen, te su takva djeca primorana da dišu na usta, što utiče na sam rast zuba.

Nazalni pozdrav
Snažni svrbež u nosu dovodi do “nazalnog pozdrava” – dijete obično tare nos dlanom ruke, i to prema gore. Ovo konstantno trljanje uzrokuje pojavu bore preko mosta nosa.

Facijalni tikovi
Djeca sa nazalnim alergijama često prave neobične grimase, jer ih nos konstantno svrbi. To može dovesti do nastajanja tikova ili trzaja lica koja djeca ne mogu kontrolirati. Osim toga, ona često šmrču, proizvodeći čudne zvukove.

Učitelji se obično žale da su takva djeca nemirna i da stalno budalešu, dok je stvarni uzrok njihovog ponašanja neliječena nazalna alergija.

Keratosis pilaris
Djeca sa alergijama, i mogućim ekcemom, imaju specifično grubu i suhu kožu na određenim dijelovima tijela, pogotovo na obrazima, nadlakticama i prsima. Ova suhoća kože naziva se kseroza i takva koža ima teksturu poput brusnog-pješčanog papira sa sitnim bubuljicama. Takva pojava na koži naziva se keratosis pilaris, i ona smanjuje odbrambenu barijeru kože kada su u pitanju različite iritirajuće supstance, kao i infekcije.

Atopijski ekcem
Atopijski ekcem može se razviti kao posljedica suhe kože, posebno na zglobovima laktova i koljena kod djece. Djeca sa ekcemom stalno su aktivna i češu se, što može dovesti do uspostavljanja pogrešne dijagnoze hiperaktivnosti, dok je u stvari svrbež kože ono što djeci stalno unosi nemir.

Konjuktivitis
Kod alergijskog konjuktivitisa, unutrašnji dijelovi očnih kapaka postaju oteknuti i poprimaju izgled kaldrme. Zbog kontinuiranog trljanja oka, djeca sa alergijskim konjuktivitisom obično odstrane vanjsku trećinu obrva.

Ljepljivo uho (glue ear)
Kod djece sa nazalnim alergijama može doći do pojave “ljepljivog uha”, tj. nakupljanja ljepljive sluzi iza bubnjića u srednjem uhu. Ovo stanje rezultira privremenim smanjenjem sluha, nelagodom i slabom koncentracijom.

Postnazalni drip
Kod alergične djece može biti stalno prisutan nazalni drip i, posljedično, česte upale grla zbog skupljanja alergijskog sekreta i njegovog curenja niz grlo. Teže nazalne alergije također mogu oslabiti osjetila za okus i miris kod djece.

IZVOR: BBC, septembar 2010., www.bbc.co.uk